CCFB Logo
 

Τόλμη και προδοσία: η ατέλειωτη σαπουνόπερα στον χώρο των πολεμικών τεχνών.

Σκεφτείτε ότι βρίσκεστε σε μια χαλαρή έξοδο με φίλους, γνωστούς από τη δουλειά ή έστω ανθρώπους με τους οποίους έχετε μια περιστασιακή επαφή. Η κουβέντα αρχίζει να αναπτύσσεται γύρω από ένα θέμα, δεν έχει σημασία ποιο θέμα, μπορεί να είναι τα πολιτικά, τα αθλητικά, τα επαγγελματικά, το αυτοκίνητο, οτιδήποτε· αρχίζετε σιγά σιγά να ψυχανεμίζεστε ότι από κάποιον εκ της παρέας θα ειπωθεί μια συγκεκριμένη γνωστή φράση, νιώθετε την αύρα της στον αέρα, και καταλαβαίνετε όσο προχωράει η συζήτηση πως είναι αναπόφευκτο ότι θα ακουστεί. Διαπιστώνετε μετανιωμένοι ότι αν ήσασταν λιγότερο αφηρημένοι θα είχατε δει όλα τα σημάδια από την αρχή, και είναι πια αδύνατον να το αποφύγετε, αισθάνεστε σαν να βλέπετε σε replay μια εκτέλεση πέναλτι, το ξέρετε ότι ο παίκτης έχει σκοράρει, αλλά εξακολουθείτε να έχετε μια ξεχασμένη από συνήθεια αγωνία.


Η συζήτηση κατηφορίζει με ροπή προς αυτή τη φράση, κανείς δεν μπορεί να σταματήσει το μοιραίο, μοιάζουν όλοι να συνωμοτούν προς αυτό, και νιώθετε να είστε παρατηρητής στο παιχνίδι μουσικές καρέκλες, μόνο που οι συμμετέχοντες στριφογυρίζουν γύρω από μία μοναδική καρέκλα και περιμένουν να σταματήσει η μουσική και μονάχα ένας να προλάβει να καθήσει. Στην περίπτωση αυτή η καρέκλα είναι η συγκεκριμένη αυτή φράση, και ο καθένας περιμένει να αδράξει πρώτος τη στιγμή για να εκστομίσει επιτέλους θριαμβευτικά “στην Ελλάδα ό,τι δηλώσεις είσαι!”.

Αναγνωρίζετε το συναίσθημα; Καλωσήρθατε στον χώρο των πολεμικών τεχνών, όπου αυτή η φράση είναι το ιερό μάντρα και η μαύρη κατάρα ταυτόχρονα.


Θα μπορούσε κάποιος να κερδίσει ακόμα και τις εκλογές με τη φράση αυτή ως σλόγκαν στην προεκλογική του εκστρατεία. Την αγαπάμε όταν εξυπηρετεί εμάς τους ίδιους και τη μισούμε στους άλλους. Μας δίνει ένα αίσθημα φιλοδοξίας και προοπτικής να γίνουμε ξεχωριστοί και την ίδια στιγμή μας το ακυρώνει, αφού δίνει και σε όλους τους υπόλοιπους το ίδιο δικαίωμα. Στην Ελλάδα υπάρχουν τόσοι πολλοί που δηλώνουν δάσκαλοι πολεμικών τεχνών, εκπαιδευτές, μαθητές, γκουρού, φιλόσοφοι της τέχνης του πολέμου, διαγαλαξιακοί πρωταθλητές φόρμας και semi-contact σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας (όλο και θα υπάρχουν ένας - δύο που δηλώνουν πιστοποιημένοι τζεντάι με μυστικό βίντεο από τις εξετάσεις τους), όσοι και εκείνοι που δηλώνουν συμμετοχή σε ριάλιτυ ταλέντων - με κριτές την αποθεωμένη άνευ αιτίας, χρόνια μεσήλικη τηλεσαβούρα, που καθιστά την αχρηστία καλοπληρωμένο επάγγελμα- χωρίς να αποκλείεται και το overlap σε πολλές περιπτώσεις. Είναι όλοι αυτό που δηλώνουν; Όχι! Έχει σημασία αν είναι όντως αυτό που δηλώνουν; Όχι και πάλι όχι. Σημασία έχει μόνο το πόσοι τους πιστεύουν.


Μέχρι το 2006 λέγαμε ότι μια εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις. Έκτοτε λέμε ότι χίλιες λέξεις δεν έχουν καμιά αξία μπροστά σε μια σέλφι, ειδικά όταν ο εικονιζόμενος φορά σατέν στολή, έχει πάρει ένα ύφος αγριεμένο αλλά όχι τόσο ώστε να του στερήσει νέες συνδρομές στο παιδικό τμήμα, και κρατά ένα ή δύο περίτεχνα απαστράπτοντα σπαθιά ή μαχαίρι, συχνά με λάθος τρόπο βέβαια, αλλά ποιος θα το προσέξει; Είναι ο ίδιος τύπος που θα βάλει από μόνος του στον εαυτό του την ταμπέλα δάσκαλος πολεμικών τεχνών, με λίγη υπομονή και χωρίς καθόλου προπόνηση θα τον προαγάγει ύπουλα σε μάστερ (και εάν ήταν σωματικά εφικτό θα έκανε θερμή χειραψία με τον εαυτό του κατά την απονομή), και στην πορεία θα αφαιρέσει τις πολεμικές τέχνες από τον τίτλο του και θα κρατήσει το “Δάσκαλος” με το δέλτα κεφαλαίο. Γιατί πλέον έχει περάσει στο επίπεδο του δασκάλου της ζωής, που θα πάρει τον μαθητή και δεν θα τον κάνει απλά μαχητή, αλλά άνθρωπο, θα του δείξει τον δρόμο προς το φως και τη γνώση όπως μόνο αυτός ξέρει. Θα του πει τι να φάει, τι να φοράει, τι να διαβάζει, ποιους να μισεί, πού να ξοδεύει τα λεφτά του. Είναι ο μοναδικός που μπορεί να κρίνει τον εαυτό του, καθώς έχει αναρριχηθεί σε μια κατάσταση διαύγειας που κανείς από όλους εμάς τους πληβείους δεν τολμά καν να ονειρευτεί, και έπειτα από πολλή ενδοσκόπηση έκρινε ότι είναι ο μόνος ισάξιος του Πάι Μέι.

Τον Πάι Μέι βέβαια τον πρόδωσε η μαθήτριά του. Αυτό όμως είναι προβλεπόμενο για τον καθένα που θέλει να βρίσκεται στον χώρο των πολεμικών τεχνών, είναι κάτι σαν βάπτισμα του πυρός. Η προδοσία, που συνήθως ορίζεται ώς αιφνίδια εγκατάλειψη ενός δασκάλου από τον έμπιστο μαθητή του, ή και αντίστροφα σε κάποιες περιπτώσεις, είναι πια σχεδόν εθιμοτυπική, ωστόσο αποτελεί την κορωνίδα των θανάσιμων αμαρτημάτων του χώρου. Κι εκεί αρχίζει ένα ατέρμονο μοιρολόι για το ποιος πούλησε ποιον, ποιος πρόδωσε ποιον, ποιος πήγε πού, μια ατέλειωτη σαπουνόπερα γύρω από τον χωρισμό, η οποία εκτυλίσσεται σε πολλά επεισόδια, καθώς παίρνει μορφή χιονοστιβάδας που συμπαρασύρει και εμπλέκει πολλούς ανθρώπους, αθώους και μη. Όλα αυτά ξεκινούν από τις σκοπιμότητες και τις φιλοδοξίες αμφοτέρων πλευρών, και τη σύγκρουση του τι δηλώνει ο καθένας ότι είναι με το τι είναι στην πραγματικότητα.


Είναι απολύτως ανθρώπινο να υπάρχουν ρήξεις στις σχέσεις που σχηματίζονται μέσα στις πολεμικές τέχνες, όπως συμβαίνει σε κάθε κοινωνική σχέση. Θα ήταν περίεργο αν δεν συνέβαινε κάτι τέτοιο, ειδικά σε έναν τόσο εγγενώς ανταγωνιστικό χώρο. Όμως όλες οι σαπουνόπερες έχουν κάποια δραματικά κλισέ και μοτίβα, και το μόνο από αυτά που δεν έχει προκύψει ως τώρα στον χώρο των πολεμικών στην Ελλάδα είναι η εμφάνιση ενός νόθου παιδιού (κληρονομιά από μακρινό πλούσιο θείο είχαμε 1-2 φορές) στην τρίτη σεζόν. Έτσι και εδώ, σε ένα φαινόμενο που επαναλαμβάνεται αενάως, έχουν σχηματιστεί τυπικά μοτίβα και σχήματα.


Ας δούμε λοιπόν μερικά από τα κακώς κείμενα, με σειρά από το κακό στο χειρότερο.


Ο υπερενθουσιώδης μαθητής


Μια κλασική πια περίπτωση είναι εκείνη του υπερενθουσιώδους αρχαρίου, που μπαίνοντας σε μια σχολή πολεμικών τεχνών θα ανακαλύψει το νόημα της ζωής του, για τον τρέχοντα μήνα τουλάχιστον. Όταν ο δάσκαλος τον ρωτήσει αν έχει κάποια προηγούμενη εμπειρία στις πολεμικές τέχνες, θα απαντήσει ότι έχει παρακολουθήσει δύο προπονήσεις kick boxing ενός φίλου του, αλλά έχει δει και το Romeo must die πάνω από 3 φορές. Όλα θα γίνουν ραγδαία. Θα κάνει τατουάζ ένα life size wooden dummy στην πλάτη του την πρώτη εβδομάδα των μαθημάτων και θα το μετανιώσει γρήγορα που δεν το έκανε σε πιο εμφανές σημείο, οπότε θα κάνει και μερικά κινέζικα ιδεογράμματα στο χέρι, που θα μπορούσαν κάλλιστα να σημαίνουν τηγανητό ρύζι με γαρίδες. Θα πηγαίνει σε όλες τις προπονήσεις, θα φτάνει πρώτος και θα φεύγει τελευταίος.


Στον μήνα επάνω θα ζητήσει από τον δάσκαλο να του κάνει ιδιαίτερα και να τον προχωρήσει στην ύλη γιατί θέλει να γίνει εκπαιδευτής στη σχολή και να ασχοληθεί επαγγελματικά, ενώ λίγο αργότερα θα ξεκινήσει και πρόγραμμα iron palm, ασχέτως εάν ακόμη δεν είναι απολύτως ξεκάθαρο στο μυαλό του το αν ο αντίχειρας σε μια γροθιά κλείνει πάνω από τις φάλαγγες ή από κάτω. Σε λίγο καιρό θα έχει άποψη επί του συστήματος, θα αρχίσει να λέει σοφιστείες στους λιγοστούς πιο νεοφερμένους από εκείνον και θα παραλείπει την προθέρμανση κάνοντας φόρμα στον καθρέφτη, ώστε να τον βλέπουν οι υπόλοιποι που ιδρωκοπούν κάνοντας διατάσεις. Τρεις μήνες αργότερα θα εξαφανιστεί απροειδοποίητα.


Ο λόγος; Δεν τον κάλυπτε η εκπαίδευση, ήθελε το κάτι παραπάνω, ήταν έτοιμος να εξερευνήσει σε μεγαλύτερο βάθος τις πολεμικές τέχνες και το ταλέντο του καταπιεζόταν. Ο πραγματικός λόγος; Δεν του είπε κανείς από την αρχή ότι χρειάζεται υπομονή, επιμονή και σκληρή δουλειά, αίμα, δάκρυα και ιδρώτα, ειδικά στα πρώτα επίπεδα. Επίσης, δεν τον είχε προειδοποιήσει κανείς ότι θα υπάρχουν και άλλοι μαθητές, ίσως καλύτεροι από αυτόν, στη σχολή. Κάποια στιγμή θα τον συναντήσει τυχαία στον δρόμο ένας συμμαθητής και θα τον ρωτήσει γιατί χάθηκε, κι αυτός θα απαντήσει ότι πήγε στην πατρίδα (εννοεί την Κίνα), για να εκπαιδευτεί σε ένα μυστικό θανάσιμο σύστημα από έναν δάσκαλο που κάθεται πάνω σε ένα βουνό.


Θα βγάλει αστραπιαία από την τσέπη τουριστικό μαγνητάκι από το Φοσάν για πειστήριο (στην καλύτερη περίπτωση το είχε παραγγείλει από το aliexpress, στη χειρότερη πούλησε το αυτοκίνητο για να πάει με γκρουπ του συλλόγου συνταξιούχων φιλολόγων στο Επταήμερο Πανόραμα της Κίνας). Δεν κρατάμε καμιά κακία στον υπερενθουσιώδη αρχάριο. Δεν είχε δεσμευτεί ποτέ πραγματικά, δεν πρόδωσε κανέναν πέρα από την ανάγκη του να πετύχει επιτέλους κάτι που θα τον κάνει ενδιαφέροντα άνθρωπο, που θα του δώσει τη δυνατότητα να πει στην παρέα του ότι έχει πρόοδο και απολαμβάνει επιβεβαίωσης σε έναν τομέα της ζωής του.


Ο γυρολόγος μαθητής


Ο γυρολόγος θα κλείσει συνωμοτικά το μάτι στον παραπάνω υπερενθουσιώδη μαθητή, όταν θα συναντηθούν τυχαία στο σαλόνι αναμονής του ψυχαναλυτή τους. Ωστόσο, το αίσθημα του ανικανοποίητου που έχουν και οι δύο δεν έχει την ίδια αφετηρία. Ο γυρολόγος μαθητής έχει μια έμφυτη αλαζονεία. Κρίνει πριν καν δοκιμάσει. Ξέρει πριν καν μάθει. Θα μιλήσει στον δάσκαλο από την πρώτη στιγμή στον ενικό, κι ας είναι 30 χρόνια μεγαλύτερός του, γιατί τον βλέπει σαν πληρωμένη υπηρεσία. Έχει θητεύσει βραχυπρόθεσμα σε πολλές σχολές πολεμικών τεχνών, όχι για να μάθει τις τέχνες, αλλά για να τον γνωρίσουν οι δάσκαλοι. Στο βιογραφικό του έχει πολλά συστήματα, αλλά δεν αναφέρει πουθενά τον βαθμό στον οποίο έχει φτάσει στο καθένα, γιατί είναι από χαμηλός έως ανύπαρκτος. Ένας σοβαρός δάσκαλος κάποτε είχε πολύ εύστοχα χαρακτηρίσει τον γυρολόγο ως “απόφοιτο πολλών νηπιαγωγείων”.


Ο γυρολόγος δεν θα προδώσει τον δάσκαλο, γιατί δεν τον θεωρεί δάσκαλό του. Θα τον προδώσει όμως τη δεύτερη φορά, όταν θα γυρίσει από την περιοδεία σε άλλα συστήματα και θα του πει πως έχει κατασταλάξει σ’ αυτόν και θέλει να ακολουθήσει τη δική του σχολή. Θα δείξει μια επιφανειακή αφοσίωση στην εκπαίδευση και θα πάρει κάποιο δίπλωμα που οριακά θα του πιστοποιεί την επάρκεια, θα δώσει υποσχέσεις για συνεργασία και λίγο αργότερα θα φύγει χωρίς εξηγήσεις και θα ανοίξει μια σχολή όπου θα διδάσκει “το απόσταγμα της εμπειρίας του”. Εκεί όμως θα απαιτεί από τους μαθητές την πλήρη δέσμευση στο σύστημά του, μια που ο ίδιος ξέρει τα πάντα γύρω από όλες τις πολεμικές τέχνες πια, και κάθε λοξή ματιά μαθητή σε άλλο δάσκαλο ή τέχνη θα θεωρείται πράξη απιστίας και θα καρατομείται πάραυτα.


Ο ξεχασμένος από το παιδικό τμήμα


Δεν θα αφιερώσουμε πολύ χρόνο σ’ αυτόν, όπως και ο ίδιος δεν αφιέρωσε φαιά ουσία για να εκπαιδευτεί. Είναι το παιδί που έγραψαν οι γονείς του στο παιδικό τμήμα πριν 20 χρόνια και ξεχάστηκε εκεί. Συνέχισε να πηγαίνει επειδή αυτοματοποιήθηκε μέσα του η ρουτίνα και παίρνει σαν υπνωτισμένος το λεωφορείο ή το αυτοκίνητο για να πάει στη σχολή. Έχει όλα τα διπλώματα στη διαβάθμιση της ύλης και μόνο λόγω συνέπειας και παλαιότητας. Κάποια στιγμή όμως θα ξυπνήσει από τον λήθαργο, όταν συνειδητοποιήσει ότι αν συνεχίσει να το κάνει αυτό σε μια δική του σχολή μπορεί να βγάλει χρήμα, και θα επαναστατήσει σαν προλετάριος. Θα παρατήσει τον επί 20 έτη δάσκαλό του για να γίνει επαγγελματίας δάσκαλος (με σύντομη ημερομηνία λήξεως) . Αν είχε καλύτερη πρωινή δουλειά ή μόρφωση, δεν θα το έκανε.


Ο καιροσκόπος


Είναι η περίπτωση που σημαίνει την αληθινή προδοσία. Ο καιροσκόπος μαθητής είναι επιμελής μαθητής γενικά. Είναι σωστός στην προπόνηση, συνεπής, ακούραστος, δεν είναι απαραίτητα ταλαντούχος, αλλά θέλει να μάθει ένα σύστημα και στρώνεται στη δουλειά για να το μάθει γρήγορα.


Είναι φιλικός με όλους αλλά μέσα του σνομπάρει τους πάντες. Θα αναπτύξει σχέσεις με τους μαθητές και ιδιαίτερα με τον δάσκαλο γιατί έχει τη συμπάθειά τους και δεν θέλει να εκδηλωθεί. Ο αριβισμός και η στοχοπροσήλωσή του θα ήταν χρήσιμα αν ήταν ο Έλληνας ΥΠΕΞ, αλλά ο καιροσκόπος μαθητής έχει ως στόχο να ανοίξει σχολή και να αρπάξει το σύστημα από τα χέρια του δασκάλου του. Νιώθει βασιλικότερος του βασιλέως, αλλά δεν θα δείξει την ατζέντα του μέχρι να νιώσει ότι είναι έτοιμος να το κάνει. Θα αφήσει σύξυλους τους πάντες όταν μια μέρα δηλώσει πως φεύγει για να ιδρύσει τη δική του σχολή, όπου θα δείχνει το σύστημα με τον σωστό τρόπο, θα διδάξει την αληθινή τέχνη, όχι -κατά τα λόγια του- όπως το δείχνει ο δάσκαλος, που δεν ξέρει ούτε τα μισά.


Η αλήθεια είναι ότι έχει ήδη ετοιμάσει την καινούργια του σχολή, τη φτιάχνει εδώ και μήνες, αλλά συνέχιζε τα μαθήματα με τον δάσκαλο μέχρι την τελευταία στιγμή πριν τα εγκαίνια, για να αρπάξει όσο περισσότερη ύλη μπορεί. Με μια αδικαιολόγητη εκδικητικότητα, θα τοποθετήσει στην κορυφή της διαφημιστικής του καμπάνιας passive aggressive ατάκες δυσφήμησης προς τον δάσκαλό του, σε μια προσπάθεια να τον καταστήσει ξεπερασμένο και ανεπαρκή στα μάτια των αδαών υποψηφίων μαθητών. Όταν συνειδητοποιήσει ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει το όνομα του συστήματος στην ταμπέλα του γιατί προφανώς δεν έχει την έγκριση, θα παραλλάξει ίσα ίσα τη γραφή του, θα αλλάξει ένα-δύο γράμματα στην έτσι κι αλλιώς κινέζικη ονομασία και θα δημιουργήσει μια ιμιτασιόν. Όπως λέμε Φόλεξ (αντί για Ρόλεξ). Και θα του ταιριάζει.


Ο δάσκαλος φιλόσοφος


Ο δάσκαλος φιλόσοφος έχει μπερδέψει τις μεταξύ τυρού και αχλαδιού κουβέντες με τη φιλοσοφία και νομίζει με κάποιον ακροβατικό συνειρμό ότι βρίσκεται στο επίπεδο του Κομφούκιου, επειδή έκανε 7 προπονήσεις kung fu. Κοιτά κρυφά στον καθρέφτη για να δει πότε επιτέλους θα αρχίσει να εκπέμπει φως. Μιλά με αποφθέγματα που συνήθως ανήκουν σε άλλους και τα οποία αποστηθίζει από το μεγάλο βιβλίο αποφθεγμάτων, αγνοώντας ότι η φιλοσοφία είναι ένας ακαδημαϊκός κλάδος που διδάσκεται στα πανεπιστήμια και, όπως συμβαίνει με όλες τις επιστήμες, πρέπει κανείς να εκπαιδευτεί σ’ αυτήν (στο πανεπιστήμιο...).


Έχει δημιουργήσει ένα κατασκεύασμα στο οποίο είναι εκπρόσωπος της φιλοσοφίας ζεν και του βουδισμού με μίξη προσωκρατικών και φυσικά τον Ηράκλειτο που δίνει killer lines, φορά πεντακάθαρες και καλοσιδερωμένες μεταξωτές στολές με μεγάλα μανίκια (ούτε τον Μάο γνωρίζει για να ξέρει τη σημειολογία του μανικιού στην Κίνα), και διδάσκει μόνο θεωρία. Τους πείθει όλους ότι μπορεί να κερδίσει μια μάχη με τη δύναμη του μυαλού του. Κανείς δεν τον ενημέρωσε ότι η θεωρία προκύπτει από την πράξη και την τριβή, ούτε, δυστυχώς για πολλούς, ότι το λακωνίζειν εστί φιλοσοφείν.


Μιλά ακατάπαυστα στους -οριακά ενήλικους- μαθητές του γιατί θέλει να νιώθει σοφός, να έχει ακροατήριο, να αγορεύει· είναι από εκείνους που νομίζουν ότι οι άλλοι κρέμονται από τα χείλη τους. Αν ήταν στην Αμερική ίσως μπορούσε να βγάλει αρκετά λεφτά ιδρύοντας μια αίρεση, αλλά δεν ξέρει αγγλικά. Δεν του συγχωρούμε την αφέλεια, προδίδει τους μαθητές του γιατί καταχράται των χρημάτων και του χρόνου τους για να βαυκαλίζεται. Ας κρατήσουμε ενός λεπτού σιγή για τον Πλάτωνα που στριφογυρίζει στον τάφο του.


Ο virtual εκπαιδευτής


Το 2011 το PSN (online gaming δίκτυο) της Sony δέχτηκε μια πρωτόγνωρη DDos attack. Για πάνω από ένα μήνα οι κάτοχοι Playstation δεν μπορούσαμε να παίξουμε online multiplayer παιχνίδια. Ήταν σαν να ζούσαμε την Αποκάλυψη, δεν είχαμε επικοινωνία με τους διαδικτυακούς φίλους και ομάδες, νιώθαμε πρωτόγονοι και αβοήθητοι χωρίς την online δραστηριότητά μας. Κάπως έτσι πρέπει να αισθάνονται και οι εκπαιδευτές πολεμικών τεχνών που έχουν στηρίξει όλη την καριέρα τους στα social media, αν ένα πρωί κάποιος καθυστερήσει να τους βάλει like στην καινούργια σέλφι τους.


Θα βλέπουν ψηφιακές αχυρόμπαλες να τις παίρνει ο αέρας σε μια εικονική έρημο και θα νιώθουν πως πέφτουν στην άβυσσο. To router τους λογικά είναι τοποθετημένο μέσα σε ένα αυγό φαμπερζέ μέσα σε γυαλί ασφαλείας που περικλείεται από ηλεκτροφόρο πλέγμα, έχει μια περίγυρο από τάφρο με κροκοδείλους και πιράνχα και τέσσερις ελεύθερους σκοπευτές στα σημεία του ορίζοντα.


Οι κωδικοί των accounts τους είναι γραμμένοι με αόρατο μελάνι σε σφραγισμένους φακέλους που περιέχουν άνθρακα (αν και δεν θα είναι πολύ δύσκολο κάποιος να τους μαντέψει, θα είναι κάτι στο φάσμα του #UltimateFighter*2000). Μπορεί οι ίδιοι κάποτε να ξεκίνησαν από τις πολεμικές τέχνες, αλλά στην πορεία παρασύρθηκαν από τη λαιμαργία τους για χειροκροτητές και έχασαν ανεπιστρεπτί το νόημα και την πραγματικότητα της προπόνησης, που δεν μπορεί να αντικατασταθεί από κανένα βίντεο και κανένα σχόλιο θαυμασμού.


Ακόμα κι αν μπορούσαν να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους με ένα βύσμα στο κεφάλι όπως ο Neo στο Matrix, δεν τους ενδιαφέρει πια. Τους ενδιαφέρει μόνο η προβολή, μια ανάγκη καταφανώς προερχόμενη από βαθιά ριζωμένες ανασφάλειες, και τη διεκδικούν επιθετικά. Ο virtual εκπαιδευτής έχει εθιστεί στα social media και ονειρεύεται ότι θα γίνει παγκοσμίου φήμης celebrity influencer, ότι το brand name του θα ανελιχθεί σε αντίστοιχο με εκείνο των Καρντάσιαν -mutatis mutandis- στον χώρο των πολεμικών τεχνών.


Και επειδή βρισκόμαστε στην ψηφιακή εποχή, η θρυλική trash talk ατάκα “my technique is better than yours” έχει αντικατασταθεί από το “my followers are more than yours”. Για όλα αυτά φταίει ο φωστήρας που σκέφτηκε ότι ήταν πολιτικά ορθό να καταργήσει το dislike button, δίνοντας έτσι στους νάρκισσους γεωμετρικά αυξανόμενες θετικές ψήφους για να φουσκώσει το αχόρταγο εγώ τους, και αποσιωπώντας πονηρά τον αριθμό των αρνητικών, που ενδεχομένως θα τρυπούσε το γεμάτο προπέτεια μπαλόνι. Αν μια μέρα ξυπνήσουμε όπως τον Απρίλιο του 2011, χωρίς online κοινότητα ή χωρίς like button, πόσοι θα είχαν φυσική υπόσταση ως εκπαιδευτές;


Ο κομπλεξικός


Ο κομπλεξικός δάσκαλος φαίνεται πως είναι όρος ομπρέλα. Μάλλον υπήρξε καρπαζοεισπράκτορας στο σχολείο και δεν το ξεπέρασε ποτέ. Ό,τι έχει κάνει, όσα χρόνια αφιέρωσε στις πολεμικές τέχνες, όσα χρήματα ξόδεψε για να φτιάξει σχολή, όλα τα έκανε ώστε μια μέρα κάποιος να τον πει δάσκαλο. Ο κομπλεξικός είναι ο πρώην γυρολόγος μαθητής που άνοιξε σχολή και φοβάται μην τον πάρουν χαμπάρι.


Είναι τρομερά τυπολάτρης και ξέρει όλους τους όρους ιεραρχίας στα κινέζικα, τα ιαπωνικά και τα κορεάτικα, ώστε αφ’ ενός να είναι σίγουρος ότι τον προσφωνούν με τον ανώτερο τίτλο, αφ’ ετέρου να καταλαβαίνει αν αναφέρονται και σε κανέναν άλλον εκπαιδευτή εξίσου τιμητικά. Θα απαιτήσει από τους μαθητές του να τον αποκαλούν δάσκαλο, sifu, sensei, μάστερ, our lord the savior, υπέρτατο ον και ούτω καθεξής, θα τους βάλει να προσεύχονται πριν πατήσουν στο ταρτάν, να κάνουν τρεις μετάνοιες με την όπισθεν πριν φύγουν, και κάθε χρόνο να πηγαίνουν με τάμα για τις εξετάσεις, στα γόνατα.


Τους υπενθυμίζει συχνά-πυκνά πόσο σπουδαίος είναι, καθώς είναι από εκείνους που περιαυτολογούν και απαιτούν το σεβασμό, αντί να τον κερδίζουν. Τους κάνει την τιμή να βγουν έξω όλοι μαζί για την καθιερωμένη κοπή της πίτας και να τον κεράσουν.

Ο κομπλεξικός δάσκαλος μιλά για όλες τις άλλες τέχνες υποτιμητικά, αφού δεν τον συμπεριλαμβάνουν στο lineage τους, και δεν αναγνωρίζει κανέναν άλλο δάσκαλο. Δεν πρόκειται ποτέ να αναδείξει ή να προχωρήσει κανέναν μαθητή του, όσο ταλαντούχος και αν είναι, από φθόνο και από φόβο μην τον ξεπεράσει.

Ο χειριστικός


Το ίδιο ακριβώς θα κάνει και ο χειριστικός δάσκαλος, που θα μπορούσαμε να τον αποκαλέσουμε μαύρη τρύπα, αν οι μαύρες τρύπες είχαν γίνει αυτό που είναι από σκοπιμότητα. Ο χειριστικός είναι το final boss στην πίστα των κακών δασκάλων και συνδυάζει τα χαρακτηριστικά όλων των παραπάνω, μαθητών και εκπαιδευτών. Είναι απόλυτα ανίκανος να αγαπήσει ή να χαρεί με οτιδήποτε και βρίσκεται στον χώρο των πολεμικών τεχνών γιατί θέλει να εξασφαλίσει χρήμα και υψηλή θέση σε μια ιεραρχία, ώστε να χειρίζεται όσους υπάγονται σ’ αυτόν.


Είναι γεννημένος έτσι και θα κάνει το ίδιο στις προσωπικές του σχέσεις. Αν δεν τον είχε προλάβει ο Coppola στον Νονό, θα είχε για σήμα μια μαριονέτα. Είναι αυτός που προκαλεί όλη τη σαπουνόπερα μέσα σε μια κοινότητα πολεμικών τεχνών, υποκινεί ανταρσίες, μεταφέρει κουτσομπολιά αλλά διατυμπανίζει ότι απέχει, διαμορφώνει γνώμες στους πιο αφελείς και υποκινεί θυμό στους σκληροπυρηνικούς, σπέρνει αμφιβολίες και διχόνοιες, αλλά πάντα στην επιφάνεια δείχνει ότι κρατάει αποστάσεις, ότι είναι στωικός, μειλίχιος και ειρηνιστής. Στους μαθητές του διανέμει ρόλους και τους κατευθύνει ανάλογα με το συμφέρον του και το πώς θέλει να διαχειριστεί τις εκάστοτε καταστάσεις.


Έχει ξεχάσει κι αυτός τελείως τις πολεμικές τέχνες, με την έννοια ότι δεν τον ενδιαφέρει η μάθηση και η πρόοδος· ό,τι ήθελε αυτός να μάθει το έμαθε και δεν τον νοιάζει να μάθουν οι επόμενοι. Θα φουσκώσει βέβαια τα μυαλά των μαθητών που θέλουν να ασχοληθούν σοβαρά με τον χώρο, αλλά στον καθένα θα πει διαφορετικά πράγματα, σε συνάρτηση με το πώς θέλει να τους χρησιμοποιήσει. Δεν θα διστάσει να εγκαταλείψει έναν μαθητή του που προσπαθεί χρόνια, που τον σέβεται σαν δάσκαλο, του είναι πιστός και τον κοιτάει στα μάτια, αν παρουσιαστεί ένας καινούργιος που μπορεί να του φέρει κόσμο ή θα του προσφέρει κάτι άλλο που θα του φανεί χρήσιμο.


Όταν ο μαθητής-σκλάβος καταλάβει επιτέλους ότι η σχέση τους δεν είναι αμφίδρομη, ο χειριστικός θα τον καταστήσει απολωλός πρόβατο και θα τον σβήσει από την ιστορία. Και φυσικά δεν θα αφήσει ποτέ τους μαθητές να αναπτύξουν στενές σχέσεις μεταξύ τους.


Ας φτιάξουμε μια ομοσπονδία


Νιώθετε γεννημένος ηγέτης αλλά δεν σας ακολουθεί κανείς; Αισθάνεστε ότι βιώνετε τη μοναξιά της επιτυχίας, αλλά θέλετε να τη μοιραστείτε και με άλλους; Πιστεύετε ότι σας έχουν φάει τα κυκλώματα και ήρθε ο καιρός να δημιουργήσετε το δικό σας;

Τώρα υπάρχει λύση: ας φτιάξετε μια ομοσπονδία. Έχει μια αίγλη αυτή η λέξη, την ακούς και ονειρεύεσαι πολυεθνικές, βλέπεις οπτασίες δερμάτινων πολυθρόνων πολυτελών γραφείων με ταμπέλα CEO και CFO πάνω σε σύννεφα, συμβούλια σε καλογυαλισμένα οβάλ τραπέζια και χαρτοφύλακες που καταλήγουν σε θυρίδες τραπεζών. Μια ομοσπονδία όχι σαν την Ευρωπαϊκή Ένωση, που έχει γκρίνιες και διχογνωμίες, αδύναμους με παιδεία και ισχυρούς με σωβινισμό, αλλά σαν την Ελβετία, όπου ο ήλιος που ανατέλλει είναι το χρήμα και όλα κυλούν γλυκά και ομαλά κάτω από τις ακτίδες του. Δεν είναι καθόλου κακό σαν ιδέα, ο καθένας έχει δικαίωμα να ιδρύσει μια ομοσπονδία.


Κάπου εκεί όμως έγκειται και το παράδοξο του πράγματος. Ένας δυσαρεστημένος, απογοητευμένος, προδομένος ή και εκδιωγμένος εκπαιδευτής θα φύγει από τον ευρύτερο οργανισμό στον οποίον ανήκει και θα αποφασίσει να δημιουργήσει τη δική του συμμαχία σχολών, να φτιάξει τους δικούς του κανόνες και να κάνει όλα όσα είναι εφικτά μόνο με την υποστήριξη ενός μεγάλου σύλλογου και όχι μιας ή δύο σχολών. Αναγκαίο κακό είναι βέβαια να εισχωρήσουν σχολές που δεν θα έχουν καμία σχέση με το στυλ ή την τεχνική του αρχικού πυρήνα, στο σημείο που θα φαίνεται μόνο λογικό να βάλουν στο logo τον Πύργο της Βαβέλ, αλλά είναι απαραίτητο για την ομοσπονδία να εγγράψει μέλη, και αντίστοιχα για τις σχολές εκείνες μοιάζει ωφέλιμο να προσαρτηθούν σε ένα μόρφωμα που υπόσχεται πολλά.


Ως εδώ είμαστε καλά, τι θα γίνει όμως όταν το κίνητρο αρχίσει να ολισθαίνει, όταν η σαπουνόπερα που πάντα καραδοκεί αρχίσει να εκδηλώνεται, όταν η σκοπιμότητα και η φιλοδοξία για εκείνη τη δερμάτινη πολυθρόνα και τον πολυπόθητο τίτλο του Προέδρου Υπερδιδάσκαλου businessman αρχίσουν να διαφαίνονται πίσω από τις αμιγώς διακοσμητικές γραμμές του mission statement; Ξέρουμε ακριβώς τι θα γίνει.

Οι δυσαρεστημένοι, απογοητευμένοι, προδομένοι ή και εκδιωγμένοι εκπαιδευτές θα φύγουν και θα ιδρύσουν μια άλλη ομοσπονδία.


Από αυτή στη συνέχεια θα φύγουν άλλοι και θα ιδρύσουν τη δική τους. Αυτό μπορεί να συμβαίνει εκθετικά επ’ άπειρον, και κάποια στιγμή θα φτάσουμε στο σημείο όπου καινοτομία θα είναι να ιδρύσει κανείς αυτόνομη σχολή. Λαμπρή ιδέα, πώς δεν το σκεφτήκαμε από την αρχή;


Ξέρετε, υπάρχουν και νορμάλ άνθρωποι που ασχολούνται με τις πολεμικές τέχνες. Υπάρχουν και νορμάλ μαθητές, που θέλουν να μάθουν και να προπονηθούν, και στο υπόλοιπο της ημέρας τους είναι εργαζόμενοι, μορφωμένοι, οικογενειάρχες, κοινωνικοί άνθρωποι με προσωπικότητα. Θα εκπλαγείτε, αλλά είναι πολλοί εκείνοι που δεν αρέσκονται στη σαπουνόπερα, στο κουτσομπολιό, στα σου ‘πα μου ‘πες, στις επιφανειακές σχέσεις.


Οι καλύτεροι δάσκαλοι που υπάρχουν στην Ελλάδα είναι όλοι ένας κι ένας, και δεν θα μπούμε καν στον κόπο εδώ να αξιολογήσουμε τα βιογραφικά τους. Είναι εκείνοι που κάνουν πολεμικές τέχνες γιατί τις αγαπούν, όχι για επιβεβαίωση, προβολή και τίτλους. Είναι άνθρωποι με χαρακτήρα, με χιούμορ, με πολλά ενδιαφέροντα, έχουν το δικό τους ιδιαίτερο στυλ και, μαντέψτε, είναι φίλοι μεταξύ τους.


Και ένα τελευταίο: δάσκαλος είσαι αν, όταν και για όσο σε προσφωνούν δάσκαλο, δεν συστήνεσαι από μόνος σου ως τέτοιος. Αλλά -και μην πείτε ότι δεν το είχατε δει να έρχεται από την αρχή- είπαμε, στην Ελλάδα ό,τι δηλώσεις είσαι.